دپارتمان روان شناسی موسسه نگاره (تحت برنامه ریزی استاد محمدی)

ارشد روانشناسی - دکتری روانشناسی

استرس و بیماری (بخش دوم) _ روانشناسی سلامت

 

استرس و بیماری - روانشناسی سلامت

(بخش دوم)

 

استرس و بیماری (بخش دوم) _ روانشناسی سلامت

 

 

در بخش اول مقاله به موضوع استرس و رابطه آن با بیماری در قالب دو مدل حاد و مزمن پرداختیم. یکی از حیطه های مهمی که در روانشناسی سلامت و به ویژه در پژوهش های مرتبط مورد توجه محققان این حیطه قرار گرفته است، بررسی متغیر های میانجی و وابسته در رابطه بین استرس و بیماری است. دو حوزه مهمی که در این خصوص بررسی شده است، رابطه استرس و بیماری از نظر مسیرهای رفتاری و فیزیولوژیک  است که در این بخش به مسیر های رفتاری رابطه بین استرس و بیماری می پردازیم. 

 

استرس و تغییر در رفتار

استرس بیشتر در بافت بیماری قلبی مورد مطالعه قرار گرفته است. ولی با این وجود، مطالعاتی به کاوش رابطه استرس با وقوع بیماری هایی نظیر سرطان، دیابت و بهبود یافتن پس از عمل جراحی پرداخته اند. تحقیقاتی که به بررسی رابطه بین استرس و بیماری قلبی پرداخته اند، تاثیر استرس را بر روی عوامل خطر کلاسیک بیماری های قلبی از قبیل: کلسترول بالا، فشار خون بالا و سیگار کشیدن برجسته ساخته اند. این عوامل خطر به شدت تحت تاثیر رفتار هستند و مسیرهای رفتاری را بین استرس و بیماری منعکس می سازند. 

 

1- سیگار کشیدن

سیگار کشیدن همواره با طیفی از بیماری ها نظیر سرطان ریه و بیماری قلبی مرتبط بوده است. تحقیقات رابطه ی بین استرس و رفتار سیگار کشیدن را از لحاظ شروع به سیگار کشیدن، عود و میزان سیگار کشیدن ترسیم می کنند. ویلز (1985) گزارش کرد که شروع سیگار کشیدن در نوجوانان با میزان استرس در زندگیشان مرتبط است. به علاوه، حمایت تجربی بالایی از این پیش بینی که کودکانی که استرس تغییر مدرسه را تجربه می کنند، نسبت به دانش آموزانی که در طی دوره دبیرستان در همان مدرسه می مانند، به احتمال بیشتری سیگاری می شوند، وجود دارد. از لحاظ عود، لیختناشتاین و همکاران (1986) و کری و همکاران (1993) گزارش کردند که افرادی که سطوح بالای استرس را تجربه می کنند، احتمال بیشتری دارد که سیگار کشیدن را پس از یک دوره ترک شروع کنند تا کسانی که سطوح پایین تر استرس را تجربه کرده اند. در یک مطالعه ی آزمایشی، پرکینز و همکاران (1992)  افراد سیگاری را در معرض تکلیف کامپیوتری استرس زا یا غیراسترس زا قرار دادند و از آنها خواستند که یک سیگار بکشند یا وانمود به کشیدن سیگاری خاموش کنند؛ نتایج نشان داد که صرف نظر از اینکه سیگاری ها سیگار کشیدند یا نه، تمام آزمودنی ها افزایشی در میل به سیگار کشیدن در شرایط استرس زا گزارش کردند. ولی با این وجود، این میل در سیگاری هایی که عملا به آن ها اجازه سیگار کشیدن داده شد، کمتر بود. این نتیجه پیشنهاد می کند که استرس باعث میل بیشتر به کشیدن سیگار می شود که خود می تواند با سیگار کشیدن تعدیل شود. در مطالعه ای طبیعی تر، از سیگاری ها خواسته شد که در موقعیت اجتماعی استرس زایی شرکت کنند و به آن ها خواسته شد که یا سیگار بکشند و یا نکشند. نتایج نشان داد افرادی که نمی توانستند سیگار بکشند، از آزمودنی هایی که می توانستند سیگار بکشند ،موقعیت را استرس زاترگزارش کردند.  ادامه دارد.... 

 

برای دریافت "بخش اول و دوم" کلیک کنید. (دانلود فایل با فرمت PDF)